Cánh cửa thắt chặt tiền tệ của Cục Dự trữ Liên bang Mỹ (Fed) dường như đang dần khép lại. Sau hàng loạt đợt siết van tín dụng đẩy mặt bằng lãi suất điều hành lên 3,75-4%, những tín hiệu hạ nhiệt rõ nét từ thị trường lao động đang khiến giới tài chính tin rằng cơ quan này sẽ phải bấm nút tạm dừng.
Tuy nhiên, với những người đang gánh nợ hay chờ đợi dòng vốn giá rẻ, câu chuyện lại không hề màu hồng như kỳ vọng.
Tín hiệu từ thị trường lao động và bước ngoặt của Fed
Theo TheStreet, cơ sở để phố Wall tin vào một kịch bản đảo chiều chính sách xuất phát từ những con số việc làm ảm đạm vừa được công bố. Báo cáo từ Bộ Lao động Mỹ cho thấy các doanh nghiệp chỉ tạo thêm 29.000 việc làm trong tháng 9, cách rất xa con số 90.000 theo kỳ vọng của giới chuyên môn. Đáng chú ý, số liệu việc làm của hai tháng trước đó cũng bị điều chỉnh giảm tổng cộng tới 60.000 vị trí.
Cùng với việc tỷ lệ thất nghiệp nhích lên 4,2% và tiền lương theo giờ chỉ tăng nhẹ 0,1%, sức ép lạm phát từ thị trường lao động xem như đã giảm bớt đáng kể. Thước đo lạm phát ưa thích của Fed là chỉ số chi tiêu tiêu dùng cá nhân (PCE) lõi tháng 8 cũng chỉ tăng 0,2% so với tháng liền trước. Những chuyển biến này cho thấy nền kinh tế đang tự ghìm cương mà chưa cần thêm cú hích tăng lãi suất nào từ nhà điều hành.
Nhà kinh tế trưởng của Goldman Sachs, ông Jan Hatzius, nhận định thị trường đang định giá quá mức số lần tăng lãi suất tiếp theo. Vị chuyên gia này cho rằng Fed có thể sẽ bỏ qua cuộc họp tháng này và cùng lắm chỉ còn một đợt tăng nhẹ 0,25 điểm phần trăm vào tháng 12, thậm chí đợt tăng cuối năm cũng có thể bị hủy bỏ nếu giá cả tiếp tục hạ nhiệt.
Phố Wall đổi hướng, khả năng tăng lãi suất tháng này tụt dốc
Nhận định của Goldman Sachs không còn là tiếng nói đơn độc mà đang trở thành luồng quan điểm áp đảo tại trung tâm tài chính New York. Đầu tuần, xác suất thị trường dự báo Fed tăng lãi suất trong tháng này từng vượt quá 70%. Thế nhưng, chỉ sau một báo cáo việc làm yếu kém và những phát ngôn thận trọng của giới chức ngân hàng trung ương, tỷ lệ cược tăng lãi suất lập tức rơi tự do xuống chỉ còn khoảng 13,8%.
Theo Reuters, tại cuộc họp chính sách sắp tới, phần lớn các tổ chức tài chính lớn đều nghiêng về phương án Fed sẽ giữ nguyên lãi suất. Ngân hàng JPMorgan cũng đưa ra góc nhìn tương tự khi dự báo nhà điều hành sẽ án binh bất động trong tháng 10 và chỉ tính chuyện tăng thêm một lần vào tháng 12. Theo ông Michael Feroli, Trưởng bộ phận kinh tế Mỹ của JPMorgan, tốc độ tăng lương chậm lại là chỉ dấu đủ để các nhà hoạch định chính sách tạm yên tâm rằng guồng quay kinh tế không bị quá nóng.
Dù vậy, các quan chức Fed vẫn tỏ ra khá thận trọng. Chia sẻ trên Fox Business, Chủ tịch Fed chi nhánh Chicago, ông Austan Goolsbee, nhấn mạnh mọi phương án đều đang được cân nhắc và cơ quan này không thể để lạm phát vuột khỏi tầm kiểm soát. Thách thức lớn nhất hiện nay nằm ở chỉ số giá tiêu dùng (CPI) chuẩn bị công bố, bởi một báo cáo giá cả tăng mạnh bất ngờ vẫn có thể khiến cán cân quyết định bị đảo lộn vào phút chót.
Lãi suất điều hành có thể chững lại, vì sao người vay vẫn khó thở?
Dù Fed có sắp kết thúc chu kỳ siết chặt tiền tệ, điều này không đồng nghĩa với việc người đi vay sẽ lập tức trút bỏ được gánh nặng chi phí vốn. Trên thực tế, thị trường tài chính đã tự tạo ra sự thắt chặt riêng mà không cần thêm quyết định từ cơ quan quản lý. Lợi suất trái phiếu chính phủ Mỹ kỳ hạn 10 năm gần đây đã vọt lên 5,34%, xác lập đỉnh cao nhất trong vòng 24 năm qua.
Hệ quả là lãi suất cho vay thế chấp mua nhà đã bị đẩy vượt mốc 7%, mức giá quá đắt đỏ đối với phần lớn người dân muốn vay tiền an cư hay doanh nghiệp cần vốn mở rộng kinh doanh. Chuyên gia Jan Hatzius của Goldman Sachs giải thích rằng lãi suất các khoản vay dài hạn phụ thuộc rất lớn vào lợi suất trái phiếu chính phủ hơn là mức lãi suất ngắn hạn do Fed công bố. Do nguồn cung trái phiếu vẫn dồi dào, mặt bằng chi phí vốn dài hạn nhiều khả năng sẽ tiếp tục neo ở vùng đỉnh.
Bên cạnh đó, dù lạm phát toàn phần đã giảm về mức 3,4%, con số này vẫn còn khoảng cách khá xa so với mục tiêu 2% mà Fed kiên trì theo đuổi. Chuyên gia kinh tế Bill Adams tại Fifth Third cho rằng những dữ liệu lạm phát sắp tới cùng diễn biến giá xăng dầu sẽ chi phối bước đi tiếp theo của dòng tiền. Giấc mơ về những khoản vay giá rẻ vì thế vẫn phải chờ thêm thời gian để trở thành hiện thực.
